Ουρούμ. Ξεχασμένοι Ρωμιοί στα βάθη της Ανατολής. Ελληνες που κρατούν ζωντανή την εθνική συνείδηση

Η περιπέτεια της γλώσσας των Ουρούμ

Ουρούμ. Ξεχασμένοι Ρωμιοί στα βάθη της Ανατολής. Ελληνες που κρατούν ζωντανή την εθνική συνείδηση, κομμάτι των Ελλήνων της Διασποράς που όταν βρέθηκαν στο δίλημμα να κρατήσουν τη γλώσσα ή τη θρησκεία τους διάλεξαν το «μη χείρον» γι' αυτούς.

Να μη χάσουν την πίστη τους. Ετσι, επέλεξαν να τουρκοφωνήσουν αντί να εξισλαμιστούν. Υιοθέτησαν την ουρουμική, ανατολική τουρκική της περιοχής όπου ζούσαν (Καρς) , θυσιάζοντας την ελληνική γλώσσα για την ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Κι αυτό τελικά το έφεραν βαρέως μέσα τους, σαν προδοσία της πατρίδας.
Μια πονεμένη ιστορία που σχετίζεται με την επιβίωση των ελληνικών πληθυσμών σε ξένα χώματα. Οι Ουρούμ (έτσι αυτοαποκαλούνται) ζουν σήμερα στην περιοχή του Τριαλέτι, στη Γεωργία, τον λεγόμενο Μικρό Καύκασο. Ηταν μια πολυάριθμη κοινότητα μέχρι το 1979, που αριθμούσε πάνω από τριάντα χιλιάδες ψυχές, ενώ σύμφωνα με μαρτυρίες των ιδίων δεν έχουν πια απομείνει παρά χίλιοι πεντακόσιοι. Εγκατέλειψαν τα χωριά τους με προορισμό την Τιφλίδα ή πήραν τον δρόμο για την Ελλάδα.
Η σταδιακή απομάκρυνσή τους από τον Καύκασο και η ενσωμάτωσή τους με άλλους πληθυσμούς καθιστούν και τη γλώσσα τους από τις πλέον επαπειλούμενες με εξαφάνιση. Μαζί με αυτή χάνεται, όμως, και η πολιτιστική τους κληρονομιά, όπως παρατηρείται σε όλες τις μειονοτικές κοινότητες των Ελλήνων της Διασποράς.
Γι' αυτό, η μελέτη τριών πανεπιστημιακών με θέμα την «Τεκμηρίωση της Ουρούμ, της γλώσσας του ελληνικού πληθυσμού στον Καύκασο», που έγινε υπό την αιγίδα και αποκλειστική χρηματοδότηση του Ιδρύματος Λάτση στο πλαίσιο του προγράμματος «Μελετών 2010», αποκτά ιδιαίτερη σημασία.